Γιατί η 11η Μαρτίου καθιερώθηκε ως ημέρα των θυμάτων της τρομοκρατίας στην Ευρώπη;


Κάθε χρόνο, η 11η Μαρτίου είναι αφιερωμένη στα θύματα της τρομοκρατίας στην Ευρώπη και τις οικογένειές τους. Η πρωτοβουλία ανήκει στο Δίκτυο των Οργανώσεων των Θυμάτων της Τρομοκρατίας (NAVT), η οποία υιοθετήθηκε με ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.


Αφορμή στάθηκε η πολλαπλή βομβιστική επίθεση στο σιδηροδρομικό δίκτυο της Μαδρίτη, η οποία έγινε στις 11 Μαρτίου 2004.

Σαν σήμερα, 191 άνθρωποι βρήκαν τραγικό θάνατο και περίπου 2.000 ακόμη τραυματίστηκαν όταν 10 βόμβες άρχισαν να εκρήγνυνται σε τέσσερα τρένα, τα οποία βρίσκονταν σε τρεις σιδηροδρομικούς σταθμούς της ισπανική πρωτεύουεσας.

Τα τρένα και οι σταθμοί ήταν σχεδόν γεμάτα αφού οι εκρήξεις σημειώθηκαν σε ώρα αιχμής. Όπως έγινε γνωστό λίγο αργότερα, οι βόμβες είχαν πυροδοτηθεί από κινητά τηλέφωνα. Η τρομοκρατική αυτή επίθεση, η πιο θανατηφόρα εναντίον άμαχου πήθυσμού σε ευρωπαϊκό έδαφος μετά τη βομβιστική επίθεση στο Lockerbie το 1988, θεωρήθηκε αρχικά έργο της βασκικής αυτονομιστικής οργάνωσης ETA. Πολύ σύντομα όμως, η θεωρία αποδείχθηκε λανθασμένη αφού υπήρξαν αποδεικτικά στοιχεία ότι υπεύθυνη ήταν μια ακραία ισλαμιστική ομάδα που είχε δεσμούς με την Αλ-Κάιντα.

Οι ερευνητές αποκάλυψαν ότι όλες οι εκρήξεις προκλήθηκαν από αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς οι οποίοι ήταν κρυμμένοι σε σακίδια, πάνω στα τρένα. Οι τρομοκράτες φαίνεται ότι είχαν βάλει στο στόχαστρο το σταθμό της Atocha στη Μαδρίτη, κοντά στον οποίο είχαν πυροδοτηθεί επτά από τις βόμβες. Οι άλλες 3 βόμβες πυροδοτήθηκαν στα τρενα κοντά στους σταθμούς Εl Poso del Tio Raimundo και Santa Εugenia, πιθανότατα λόγω των καθυστερήσεων των αμαξοστοιχιών στο δρόμο τους για τον σταθμό Atocha. Τρεις άλλες βόμβες δεν πυροδοτήθηκαν, παρά το γεγονός ότι είχαν προγραμματιστεί και βρέθηκαν αργότερα άθικτες.

Το χρονικό

Κατά τη διάρκεια της ώρας αιχμής το πρωί της Πέμπτης, 11 Μαρτίου 2004, δέκα εκρήξεις έλαβαν χώρα σε τέσσερα επιβατηγά τρένα. Η ημερομηνία είχε ως αποτέλεσμα η επίθεση να αναφέρεται συχνά ως 11-Μ. Όλα τα τρένα κινούνταν στην ίδια κατεύθυνση και γραμμή, ανάμεσα στην Αλκαλά ντε Ενάρες και τον σταθμό Ατότσα στη Μαδρίτη. Μετέπειτα έγινε γνωστό ότι στα τρένα είχαν τοποθετηθεί 13 αυτοσχέδιοι εκρηκτικοί μηχανισμοί, με τους πυροτεχνουργούς να απενεργοποιούν άλλους δύο με ελεγχόμενες εκρήξεις, ενώ ο τρίτος βρέθηκε αργότερα στις αποσκευές ενός από τα τρένα. Η δικαστική έρευνα απεφάνθη ότι τα γεγονότα συνέβησαν με την εξής σειρά:[6]

Όλα τα τέσσερα τρένα αναχώρησαν από την Αλκαλά ντε Ενάρες ανάμεσα στις 07:01 και 07:14. Οι εκρήξεις συνέβησαν ανάμεσα στις 07:37 και 07:40, όπως περιγράφονται παρακάτω (η ώρα είναι η τοπική ώρα, UTC +1):

  • Σταθμός Ατότσα (αριθμός τρένου 21431) - Τρεις βόμβες εξερράγησαν. Με βάση το βίντεο που καταγράφηκε από το σύστημα ασφαλείας του σταθμού, η πρώτη βόμβα εξερράγη στις 07:37 και άλλες δύο μέσα σε τέσσερα δευτερόλεπτα στις 07:38.
  • Σταθμός Ελ Πόθο δελ Τίο Ραϊμούντο (αριθμός τρένου 21435) - Περίπου στις 07:38, καθώς το τρένο άρχισε να απομακρύνεται από το σταθμό δύο βόμβες εξερράγησαν σε διαφορετικά βαγόνια.
  • Σταθμός Σάντα Ευγένια (αριθμός τρένου 21713) - Μια βόμβα εξερράγη στις 07:38.
  • Κάγιε Τέγιεθ (αριθμός τρένο 17305), περίπου 800 μέτρα από τον σταθμό Ατότσα - Τέσσερις βόμβες εξερράγησαν σε διαφορετικά βαγόνια περίπου στις 07:39.
Η ΕΤΑ και η Αλ Κάιντα

Η άμεση αντίδραση στις επιθέσεις ήταν πολλές συνεντεύξεις τύπου από τον Ισπανό πρωθυπουργό Χοσέ Μαρία Αθνάρ στις οποίες κατηγορούσε την ΕΤΑ, η οποία ευθύνεται για αρκετές τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ισπανία, θεωρία στην οποία η κυβέρνηση επέμεινε για δύο ημέρες. Παρόλα αυτά, η ΕΤΑ, η οποία συνήθως αναλαμβάνει την ευθύνη για τις επιθέσεις που πραγματοποιεί, αρνήθηκε ότι είχε σχέση με την επίθεση.

Πολλοί Ισπανοί και μη, θεώρησαν ότι οι τρομοκρατικές επιθέσεις έγιναν ως αντίποινα για τη συμμετοχή της χώρας στον πόλεμο που μαίνονταν στο Ιράκ, αφού στην περιοχή παρέμεναν περίπου 1.400 ισπανοί στρατιώτες. Οι επιθέσεις έλαβαν χώρα δύο ημέρες πριν από τις μεγάλες ισπανικές εκλογές, στις οποίες οι αντιπολεμικοί Σοσιαλιστές ανέβηκαν στην εξουσία.

Στις 14 Μαρτίου 2004, ο Αμπού Ντουτζάνα αλ-Αφγκάνι, ένας φερόμενος ως ομιλητής της αλ-Κάιντα στην Ευρώπη, ανέλαβε μέσω βιντεοκασέτας την ευθύνη για τις επιθέσεις. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, οι επιθέσεις ήταν αντίποινα για τη συμμετοχή ισπανικών στρατευμάτων στον πόλεμο του Ιράκ.

Έτσι η νέα κυβέρνηση, υπό την ηγεσία του πρωθυπουργού Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο, απέσυρε τα ισπανικά στρατεύματα από το Ιράκ, τον Μάιο του 2004.

Οι δικαστικές αρχές ανακοίνωσαν ότι μια ομάδα Μαροκινών, Σύριων και Αλγερινών Μουσουλμάνων μαζί με δύο πληροφοριοδότες της πολιτοφυλακής και της αστυνομίας ήταν ύποπτοι για την επίθεση. Στις 11 Απριλίου 2006, ο δικαστής Χουάν δελ Όλμο κατηγόρησε 29 υπόπτους για τη συμμετοχή τους στις επιθέσεις. Δεν βρέθηκαν στοιχεία για τη συμμετοχή της αλ-Κάιντα, αν και τον Αύγουστο του 2007, Αλ-Κάιντα δήλωσε «περήφανη» για την επίθεση.


Μια δεύτερη βομβιστική επίθεση, στο τρένο υψηλής ταχύτητας AVE, επιχειρήθηκε στις 2 Απριλίου, αλλά ήταν (ευτυχώς) αποτυχημένη. Την επόμενη μέρα, η ισπανική αστυνομία συνέδεσε τις επιθέσεις με τους ένοικους ενός διαμερίσματος στο Leganés, νότια της Μαδρίτης. Επτά ύποπτοι και ένας Ισπανός πράκτορας των Ειδικών Δυνάμεων σκοτώθηκαν μετά από διαδοχικές εκρήξεις βομβών, τις οποίες πυροδότησαν οι ύποπτοι για να αποφύγουν τη σύλληψή τους από τις αρχές. Άλλος ένας βομβιστής πιστεύεται ότι σκοτώθηκε στις βομβιστικές επιθέσεις των τρένων και 29 ακόμη συνελήφθησαν. Μετά από μια δίκη το 2007 που κράτησε 5 μήνες, 21 από αυτούς καταδικάστηκαν και 5, συμπεριλαμβανομένου του Rabei Οsman, του φερόμενου ως αρχηγού, αθωώθηκαν.



Στη μνήμη των θυμάτων της 11ης Μαρτίου, δημιουργήθηκε ένα μνημείο στο πάρκο El Retiro της Μαδρίτης, κοντά στο σιδηροδρομικό σταθμό Atocha.


Η Ευρώπη έχει πληγεί εδώ και καιρό από τρομοκράτες ακροδεξιούς που μισούν τους αλλόθρησκους. Και το αντίθετο. Από μουσουλμάνους που χτυπούν τον δυτικό τρόπο ζωής.

Συγκεντρώσαμε τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα και καγράψαμε ένα πίνακα με τον αριθμό των θυματων.

Τα πιο σοβαρά χτυπήματα στην Ευρώπη

Μαδρίτη-Μάρτιος 2004

Το πρώτο μεγάλο τρομοκρατικό χτύπημα που πραγματοποιήθηκε στη Δυτική Ευρώπη μετά την 11η Σεπτεμβρίου έγινε τον Μάρτιο του 2004 στο μετρό της Μαδρίτης. Ο τραγικός απολογισμός ήταν 192 νεκροί και 1800 τραυματίες. Υπεύθυνοι για την επίθεση θεωρήθηκε από την ισπανική δικαιοσύνη ένας πυρήνας τρομοκρατών ο οποίος εμπνεύστηκε από τους τζιχαντιστές της Αλ-Κάιντα.

Λονδίνο-Ιούλιος 2005

Σχεδόν ένα χρόνο μετά, ήταν η σειρά του Λονδίνου να στοχοποιηθεί από τους τρομοκράτες. Τέσσερις τζιχαντιστές που είχαν γεννηθεί στη Βρετανία πυροδότησαν εκρηκτικά στο μετρό της πρωτεύουσας και και σε ένα λεωφορείο. 52 άτομα σκοτώθηκαν στις επιθέσεις και 700 τραυματίστηκαν.
Μόσχα-2004, 2010, 2011

Τον Ιανουάριο του 2011 ένας βομβιστής αυτοκτονίας διέπραξε επίθεση στο αεροδρόμιο Domodedovo της Μόσχας, προκαλώντας το θάνατο 37 ανθρώπων και τον τραυματισμό άλλων 200.
Το μετρό της ρωσικής πρωτεύουσας είχε στοχοποιηθεί τον Φεβρουάριο του 2004, ενώ το 2010 δύο βομβιστές αυτοκτονίας επιτέθηκαν και πάλι σε σταθμούς του μετρό.

Παρίσι-Νοέμβριος 2015

Το Παρίσι αποτελεί μία από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που έχουν πληγεί κατ'επανάληψη από την ισλαμική τρομοκρατία. Το 2012 οι επιθέσεις στην Τουλούζη και την Montauban στοίχισαν τη ζωή σε επτά ανθρώπους, ενώ τον Ιανουάριο του 2015 οι επιθέσεις των τζιχαντιστών στα γραφεία του σατιρικού περιοδικού Charlie Hebdo προκάλεσε το θάνατο 12 ανθρώπων.
Οι επιθέσεις που σημειώθηκαν ωστόσο τον περασμένο Νοέμβριο ήταν οι μεγαλύτερες στη γαλλική πρωτεύουσα. Το απόγευμα της 13ης Νοεμβρίου 13 βομβιστές αυτοκτονίας χτύπησαν στο Stade de France, ενώ την ίδια στιγμή επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν στον συναυλιακό χώρο Μπατακλάν, σε καφέ και εστιατόρια του Παρισιού, οδηγώντας στο θάνατο 89 ανθρώπους.

Βρυξέλλες-Μάρτιος 2016

Η πρωτεύουσα του Βελγίου και καρδιά της Ευρώπης πλήττεται από την φρίκη των τρομοκρατών, με επιθέσεις που πραγματοποιήθηκαν στο αεροδρόμιο και το μετρό. Ο απολογισμός μέχρι στιγμής είναι 34 νεκροί και πάνω από 130 τραυματίες.

Τα πιο τρομακτικά και πολύνεκρα χτυπήματα

22 Μαΐου 2017: Βομβιστής αυτοκτονίας σκοτώνει 22 άτομα και τραυματίζει δεκάδες σε συναυλία της Αριάνα Γκράντε στο Μάντσεστερ, βόρεια της Αγγλίας.

7 Απριλίου 2017: Άνδρας κλέβει φορτηγάκι και πέφτει πάνω σε πεζούς σε εμπορικό στην Στοκχόλμη. Τέσσερις οι νεκροί.

22 Μαρτίου 2017: Άνδρας οδηγεί νοικιασμένο SUV πάνω σε πεζούς στη Γέφυρα Ουεστμίνστερ του Λονδίνου, σκοτώνοντας τέσσερις ανθρώπους. Στη συνέχεια, μαχαιρώνει έναν αστυνομικό μέχρι θανάτου.

19 Δεκεμβρίου 2016: Φορτηγάκι πέφτει πάνω σε χριστουγεννιάτικη αγορά στο Βερολίνο. 12 νεκροί.

14 Ιουλίου 2016: Άνδρας παρασύρει και σκοτώνει 86 άτομα με φορτηγάκι στη Νίκαια της Γαλλίας την Ημέρα της Βαστίλης.

22 Μαρτίου 2016: Βομβιστής αυτοκτονίας στο αεροδρόμιο και το μετρό των Βρυξελλών σκοτώνει 32 ανθρώπους και τραυματίζει δεκάδες. Οι υπαίτιοι συνδέονται με την ομάδα που προηγουμένως επιτέθηκε στο Παρίσι.

13 Νοεμβρίου 2015: Εξτρεμιστές του Ισλάμ επιτίθενται σε συναυλία στο Μπατακλάν και σε ένα εστιατόριο στο Παρίσι. 130 τα θύματα των επιθέσεων, ενώ ένας 26χρονος ύποπτος συλλαμβάνεται στις Βρυξέλλες στις 18 Μαρτίου του 2016.

14 Φεβρουαρίου 2015: Οπλισμένος άνδρας δολοφονεί τον Δανό σκηνοθέτη Φιν Νόργκααρντ και τραυματίζει τρεις αστυνομικούς στην Κοπεγχάγη. Την επόμενη ημέρα, ο ίδιος επιτίθεται σε συναγωγή σκοτώνοντας έναν Εβραίο φύλακα και τραυματίζοντας δύο αστυνομικούς, προτού πέσει νεκρός από πυρά.

7-9 Ιανουαρίου 2015: Ένοπλες επιθέσεις στα γραφεία του σατιρικού περιοδικού Charlie Hebdo και σε μπακάλικο με 17 νεκρούς. Την ευθύνη αναλαμβάνει η Αλ Κάιντα της Αραβικής Χερσονήσου.

24 Μαΐου 2014: Επίθεση στο Εβραΐκό Μουσείο των Βρυξελλών με καλάσνικοφ. Τέσσερις οι νεκροί.

22 Μαΐου 2013: Δύο εξτρεμιστές παρασύρουν τον Βρετανό στρατιώτη Λι Ρίγκμπι σε δρόμο του Λονδίνου και τον μαχαιρώνουν μέχρι θανάτου.

Μάρτιος 2012: Οπλισμένος άνδρας σκοτώνει τρία παιδιά εβραΐκής καταγωγής, έναν ραβίνο και τρεις στρατιωτικούς στην Τουλούζη, νότια της Γαλλίας

22 Ιουλίου 2011: Εξτρεμιστής κατά των Μουσουλμάνων «φυτεύει» βόμβα στο Όσλο και ξεκινάει μακελειό σε κατασκήνωση. 77 τα θύματά του, κυρίως έβηφοι.

2 Νοεμβρίου 2011: Τα γραφεία του περιοδικού Charlie Hebdo στο Παρίσι πυρπολούνται. Δεν σημειώθηκε τραυματίας.

2 Μαρτίου 2011: Εξτρεμιστής ανοίγει πυρ και σκοτώνει δύο Αμερικανούς στρατιώτες, δύο ακόμα άτομα τραυματίζονται στο αεροδρόμιο της Φρανκφούρτης, εμπνευσμένος από ένα ψεύτικο βίντεο που είδε στο διαδίκτυο με Αμερικανούς να σκοτώνουν στο Αφγανιστάν.

7 Ιουλίου 2005: 52 άνθρωποι βρίσκουν τον θάνατο στο Λονδίνο, όταν τέσσερις βομβιστές αυτοκτονίας ανατινάζονται σε τρία βαγόνια του μετρό και σε ένα λεωφορείο.

11 Μαρτίου 2004: Βόμβες ανατινάζονται σε τέσσερα τρένα πρωινή ώρα αιχμής στο Βερολίνο με 191 θύματα.

Πίνακας με μεγάλες επιθέσεις

2001

11 Σεπτεμβρίου 2001. Νέα Υόρκη – ΗΠΑ.
Συντριβή αεροσκαφών σε σημεία «σύμβολα» των ΗΠΑ. Οι Δίδυμοι πύργοι καταρέουν κα το Πεντάγωνο υφίσταται ζημιές. Νεκροί: 2.976. (Πολλά τα ερωτηματικά*).

2002

20 Μαρτίου 2002. Λίμα – Περού.
Έκρηξη παγιδευμένου οχήματος κοντά στην αμερικανική πρεσβεία. Νεκροί: 9.

11 Απριλίου 2002. Νήσος Τζέρμπα (ΝΑ Τύνιδας), Τυνησία.
Έκρηξη παγιδευμένου φορτηγού κοντά σε Συναγωγή. Νεκροί: 20 ( εξ ων 14 Γερμανοί).

8 Μαϊου 2002. Καράτσι – Πακιστάν.
Επίθεση αυτοκτονίας στο ξενοδοχείο «Sheraton». Νεκροί: 11 Γάλλοι, 3 Πακιστανοί.

14 Ιουνίου 2002. Καράτσι – Πακισταν.
Έκρηξη παγιδευμένου οχήματος έξω από το αμερικανικό προξενείο. Νεκροί: 11.

12 Οκτωβρίου 2002. Μπαλί – Ινδονησία.
Εκρήξεις σε νυκτερινό κέντρο. Νεκροί: 202.


Βρυξέλλες
28 Νοεμβρίου 2002. Μομπάσα – Κένυα.
Έκρηξη παγιδευμένου αυτοκινήτου σε ξενοδοχείο που συχνάζουν Ισραηλινοί. Νεκροί: 15. Ταυτόχρονη επίθεση με πύραυλο σε αεροσκάφος των ισραηλινών αερογραμμών απέτυχε.

2003

12 Μαΐου 2003. Ριάντ – Σαουδική Αραβία.
Επίθεση σε φρουρούμενα συγκροτήματα κατοικιών που διαμάνουν Δυτικοί. Νεκροί: 35 (εξ ων 9 Αμερικανοί).

7 Ιουνίου 2003. Καμπούλ – Αφγανιστάν.
Επίθεση σε λεωφορείο που επέβαιναν Μέλη της Ειρηνευτικής Αποστολής. Νεκροί: 6.

5 Αυγούστου 2003. Τζακάρτα – Ινδονησία.
Έκρηξη στο ξενοδοχείο «Marriott». Νεκροί: 10.

15 Νοεμβρίου 2003. Κωνσταντινούπολη – Τουρκία.¨
Έκρηξη έξω από Συναγωγή και τράπεζα HSBC.

20 Νοεμβρίου 2003. Κωνσταντινούπολη – Τουρκία.
Έκρηξη έξω από Συναγωγή (άλλη) και από το Βρεττανικό Προξενείο. Νεκροί και από τις 2 επιθέσεις: 61.

2004

11 Μαρτίου 2004. Μαδρίτη – Ισπανία.
Απανωτές 10 εκρήξεις σε τρένα και σιδηροδρομικούς σταθμούς εν «ώρα αιχμής». Νεκροί: 191.

30 Μαϊου 2004. Χομπάρ – Σαουδική Αραβία.
Επίθεση στα κεντρικά γραφεία Πετρελαϊκής Βιομηχανίας και συγκρότημα κατοικιών. Νεκροί: 22.

9 Σεπτεμβρίου 2004. Τζακάρτα – Ινδονησία.
Επίθεση αυτοκτονίας στη Πρεσβεία της Αυστραλίας. Νεκροί: 9.

2005

7 Ιουλίου 2005. Λονδίνο – Αγγλία. Πληροφορίες ακόμη συγκεχυμένες!
Μπαράζ εκρήξεων σε σιδηροδρομικούς υπόγειους σταθμούς, στο υπόγειο δίκτυο, συρμούς και λεωφορείο. Νεκροί (;)

Πίνακας
ΗΠΑ. Επιθέσεις:100, νεκροί:167, Τραυματίες:357, Όμηροι:57
Ισραήλ. Επιθέσεις:29, νεκροί:59, Τραυματίες:314, Όμηροι:-
Λωρίδα Γάζας. Επιθ.:248, νεκροί:22, Τραυματίες:109, Όμηροι:11
Ινδία. Επιθέσεις:358, νεκροί:576, τραυματίες:1.858, Όμηροι:51
Νεπάλ. Επιθέσεις:318, νεκροί:295, Τραυματίες:603, Όμηροι:5.428
Ιράκ*. Επιθέσεις:866, νεκροί:2.078, Τραυματίες:5.711, Όμηροι:222
Ρωσία. Επιθέσεις:162, νεκροί:750, Τραυματίες:1371, Όμηροι:363
Φιλιππίνες. Επιθέσεις:51, νεκροί:225, τραυματίες:215, Όμηροι:6
Ισπανία. Επιθέσεις:33, νεκροί:192, τραυματίες:1941, Όμηροι:-

Σημ. 1. Στην Ευρώπη και Ευρασία: 524 Επιθέσεις, νεκροί:1010, τραυμ.:3.668, Όμηροι:367

2. Ανατ. Ασία – Ειρηνικός: 265 Επιθέσεις, νεκροί:405, τραυμ.885, Όμηροι:10

3. Μ. Ανατολή – Περσικός: 1196 Επιθέσεις, νεκροί:2.890, τραυμ.6.544, Όμηροι:236

4. Νότια Ασία: 1196 Επιθέσεις, νεκροί:1503, τραυμ.4.426, Όμηροι:5.506

5. Αφρική: 64 Επιθέσεις, νεκροί:85, τραυμ.211, Όμηροι:106

 

Με πληροφορίες από sansimera.gr, Lifο, Τα Νέα, wikipedia, thetoc.gr

Σχόλια