Παρασκευή και 13! Γιατί θεωρούμε γρουσούζικη αυτή τη μέρα;

Πρόκειται για μία δεισιδαιμονία που έχει τη δική της ιστορία



Παρασκευή και 13 και οι προληπτικοί είναι πάντα προσεκτικοί αυτήν την ημέρα. Θεωρούν, ότι κάτι κακό μπορεί να συμβεί και γενικά πιστεύουν, ότι αιωρείται κακοτυχία. Κοινώς γκαντεμιά που λέμε και στην αργκώ, γιατί να σας πω την αλήθεια, ο πολύ formal λόγος με βγάζει από τα ρούχα μου και ακόμα δεν έχουν σφίξει οι ζέστες, για να πω, ότι δεν θα κρυώσω. Το τσούζει λιγάκι ο καιρός...

Στο θέμα μας τώρα, oποιαδήποτε Παρασκευή συμπίπτει με τις 13 ενός μήνα θεωρείται κακότυχη στις Αγγλοσαξονικές, Γαλλικές, Γερμανικές και Πορτογαλικές περιοχές του κόσμου. Παρόμοιες δεισιδαιμονίες υπάρχουν και σε άλλες παραδόσεις: στην Ελλάδα και την Ισπανία, για παράδειγμα, το ρόλο αυτό έχει η "Τρίτη και 13".

Ο φόβος της Παρασκευής και 13 ονομάζεται στα αγγλικά paraskavedekatriaphobia (μία λέξη που προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις Παρασκευή, δεκατρείς και φοβία) και είναι ειδική μορφή της τρισκαιδεκαφοβίας . Η λέξη μπορεί να ευρεθεί επίσης ως paraskevidekatriaphobia (παρασκευηδεκατριαφοβία).

Μάλιστα στην Πληροφορική υπάρχει επίσης και ένας ιός με το όνομα "Παρασκευή και 13" (Friday 13th), ο οποίος έχει το χαρακτηριστικό να ενεργοποιείται όταν το ημερολόγιο του υπολογιστή δείξει ημέρα Παρασκευή και ημερομηνία 13. Θυμίζει τον ιό του Michaleangelo, ο οποίος χτυπά την ημερομηνία γέννησης του μεγάλου καλλιτέχνη της Αναγέννησης, ένα θέμα που σας είχαμε αποκαλύψει στις 6 Μαρτίου, όποτε και ενεργοποιείται αυτή η ιντερνετική απειλή.

Αν και λαογράφοι υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχουν γραπτά στοιχεία για τη δεισιδαιμονία πριν από το 19ο αιώνα, η ημερομηνία εδώ και καιρό συνδέεται με γεγονότα τόσο ιστορικά, όσο και θρησκευτικά, σύμφωνα με δημοσίευμα της Independent. Για την προέλευσή της δεισιδαιμονίες έχουν εκφρασθεί ποικίλες θεωρίες. :

  • Παρασκευή και 13 (13 Οκτωβρίου 1307) συντελέστηκε η εξολόθρευση του Τάγματος των Ναϊτών από τον στρατό του βασιλιά Φιλίππου της Γαλλίας.
  • Ήταν Παρασκευή όταν η Εύα έδωσε στον Αδάμ τον απαγορευμένο καρπό, με αποτέλεσμα να εκδιωχθούν και οι δύο από τον Παράδεισο.
  • Παρασκευή έγινε η μεγάλη πλημμύρα της Βίβλου.
  • Παρασκευή σταυρώθηκε ο Χριστός (Σύμφωνα με τα καθολικά πιστεύω).

Μια άλλη άποψη αναφέρει, ότι η ίδια η αγγλική ονομασία Friday (Παρασκευή), σχετίζεται με τη Freya, τη θεά του έρωτα. Κάποια στιγμή, όταν εκχριστιανίστηκαν οι αντίστοιχοι βόρειοι πληθυσμοί, η Freya εξοβελίστηκε στα βουνά, ως μάγισσα. Σύμφωνα με το σχετικό θρύλο, η ... ερωτιάρα μάγισσα μια φορά την εβδομάδα προσκαλούσε σε γιορτή άλλες 11 «ομολόγους» της, μαζί και τον Διάβολο. Σύνολο, 12 μάγισσες και ο «Εξαποδώ».

Άλλος μύθος της Βόρειας Ευρώπης αναφέρει, ότι σε μια γιορτή θεών κατέφθασε ένας απρόσκλητος, ο Loki. Αυτός ήταν 13ος στη σειρά. Μόλις πήγε, όλα έγιναν... μαντάρα.

Το 13 είναι ο κατεξοχήν κακότυχος αριθμός, που σπάει την αρμονία του 12 (12 Θεοί του Ολύμπου, 12 άθλοι του Ηρακλή, 12 φυλές του Ισραήλ, 12 μαθητές του Χριστού, 12 Ιμάμηδες κλπ). Με την προσθήκη του αριθμού «ένα» σχηματίζεται η αρχή ενός νέου κύκλου. Το άγνωστο, που αντιπροσωπεύει ο αριθμός 13, προκαλεί ανησυχία στους ανθρώπους κι έτσι άρχισαν να το συνδέουν με ατυχή γεγονότα.

Μια αμερικανική ομάδα προσπάθησε να απομυθοποιήσει αυτά τα πιστεύω που περιβάλλονται γύρω από τον αριθμό 13. Συγκεκριμένα, η «Λέσχη των 13» συνεδρίασε για πρώτη φορά στις 13 Σεπτεμβρίου 1881, αποφασισμένοι να αποδείξουν τη θεωρία τους ότι δεν υπήρχε τίποτα κακό με τον αριθμό.

Με αυτή τη λογική λοιπόν, η ομάδα συνεδρίαζε κάθε μήνα στις 13 όπου έσπαζαν καθρέφτες, πετούσαν αλάτι και περνούσαν κάτω από σκάλες. Όλα αυτά τα έκαναν καταγράφοντάς τα ενώ σημείωναν τον τρόπο που μπορεί να πέθαιναν τα μέλη της ομάδας.

Καθώς περνούσαν τα χρόνια, η ομάδα άρχισε να μεγαλώνει γιατί είχε κινήσει το ενδιαφέρον πολλών ανθρώπων, φτάνοντας να έχει 400 μέλη, ανάμεσά τους ήταν και πρόεδροι των ΗΠΑ, όπως αναφέρει η Independent.

Λίγο αργότερα, το 1907, ένας εκκεντρικός χρηματιστής ο Τόμας Λάουσον (Tomas Lawson) δημοσίευσε ένα βιβλίο με τίτλο Παρασκευή και 13. Το βιβλίο έσπασε τα ταμεία και το 1916 μεταφέρθηκε και στη μεγάλη οθόνη.

Τελικά, ο μύθος φαίνεται να έσπασε καθώς ο τίτλος έφερε μεγάλη επιτυχία στο Χόλυγουντ.

Υπήρξαν πολλές μελέτες κατά το πέρασμα του χρόνου σχετικά με την ημερομηνία. Το 1993 το βρετανικό περιοδικό επιστήμης ισχυρίστηκε ότι υπήρχε μια ελάχιστη αύξηση τραυματισμών την Παρασκευή και 13. Τον ισχυρισμό αυτό διέψευσε μια έρευνα από ολλανδούς επιστήμονες.

Όχι Παρασκευή και 13 αλλά Τρίτη και 17;

Όπως αποδεικνύεται, η φοβία για την Παρασκευή και 13 είναι ως επί το πλείστον αμερικανικής και αγγλικής καταγωγής, αν και η ρίζα της λέξης έχει ελληνική προέλευση.

Οι ιταλοί θεωρούσαν άσχημη μέρα την Τρίτη και 17, αλλά με την αμερικανοποίηση της χώρας μετατοπίστηκε στις νεότερες γενιές η Παρασκευή και 13. Σε ισπανόφωνες χώρες η «γρουσούζικη» μέρα είναι Τρίτη και όχι Παρασκευή.

Οι Έλληνες επίσης έχουν υιοθετήσει την Τρίτη και 13, καθώς θεωρούν ότι αυτή τη μέρα κυριαρχούνται από την επίδραση του θεού Άρη.

Όπως και να έχει, καλό είναι να μαθαίνουμε από που προέρχονται οι δεισιδαιμονίες, αλλά να μην τις υιοθετούμε στη ζωή μας. Γιατί στο τέλος γινόμαστε μεμψίμοιροι και αποδίδουμε σε ό,τι κακό μας συμβαίνει σε εξωγενείς παράγοντες και όχι σε λάθος χειρισμούς. Ο άνθρωπος διαμορφώνει μόνος του την τύχη του.

Σχόλια