Η Οικονομία σε κρίση! Λεφτά από το ελικόπτερο η λύση;

H πανδημία του COVID-19 φέρνει τον κόσμο αντιμέτωπο με μία οικονομική κρίση. Ήδη τα μηνύματα είναι πολλαπλά.

Οι «ενέσεις» πολλών τρισ. δολαρίων από κεντρικές τράπεζες και κυβερνήσεις δεν κατάφεραν να συγκρατήσουν την κατρακύλα των διεθνών αγορών, με τους δείκτες των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων να καταποντίζονται.

Η οικονομική όψη της κρίσης του Covid 19 συνίσταται στην αναγκαστική διακοπή κάθε οικονομικής δραστηριότητας για το μεγαλύτερο ποσοστό των πληθυσμών, τόσο στην κατανάλωση όσο και στην παραγωγή. Αν οι έκτακτες συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί διατηρηθούν επί ένα τρίμηνο τουλάχιστον, χωρίς να ληφθούν αντίμετρα, οι οικονομικές επιπτώσεις θα είναι καταστροφικές και θα επεκταθούν σε μεγάλο βάθος χρόνου. 

 

Μπορούν να αποφευχθούν όλα αυτά; Κυκλοφορεί μία λύση που προσομοιάζει το μάννα εξ ουρανού. Ειδικοί οικονομολόγοι προτείνουν την προσφυγή στη μέθοδο του helicopter money, δηλαδή στην επέκταση του ισολογισμού των κεντρικών τραπεζών, (με "τύπωμα νέου χρήματος”), για κατ’ ευθείαν παροχή χρηματικής ρευστότητας στο οικονομικό κύκλωμα ώστε να συνεχίσει να λειτουργεί ομαλά και να μην υπάρξουν διακοπές και κλυδωνισμοί που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ολική κατάρρευσή του. 

Η θεωρία του Φρίντμαν 

Η μέθοδος του Helicopter Money είναι μία θεωρία του Μίλτον Φρίντμαν (1912-2006), επιφανούς Αμερικανού οικονομολόγου, στατιστικολόγου και συγγραφέα που δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου για περισσότερο από τρεις δεκαετίες. Τιμήθηκε το 1976 με το Βραβείο Νόμπελ για τις Οικονομικές Επιστήμες και έγινε γνωστός για την έρευνά του στην ανάλυση της συμπεριφοράς και τη νομισματική ιστορία και θεωρία, και για την πολυπλοκότητα της σταθεροποιητικής πολιτικής.



Ο Φρίντμαν υπήρξε ο κύριος υπερασπιστής της μονεταριστικής οικονομικής σχολής. Υποστήριζε ότι υπάρχει μια στενή και σταθερή σχέση μεταξύ του πληθωρισμού των τιμών και της προσφοράς χρήματος, κυρίως ότι ο πληθωρισμός των τιμών θα πρέπει να ρυθμίζεται μέσω νομισματικού αποπληθωρισμού ενώ ο αποπληθωρισμός των τιμών μέσω νομισματικού πληθωρισμού.

Η λύση που πρότεινε το 1969 για την καταπολέμηση του αποπληθωρισμού των τιμών ήταν με το χαριτολόγημα περί «πετάγματος χρημάτων από ένα ελικόπτερο». «Ο πληθωρισμός είναι πάντα και παντού ένα νομισματικό φαινόμενο», είχε γράψει το 1963, σχεδιάζοντας τα επιχειρήματά του για την αντιμετώπιση δημοφιλών ισχυρισμών ότι ο πληθωρισμός των τιμών εκείνης της εποχής ήταν αποτέλεσμα αυξήσεων της τιμής του πετρελαίου, ή αυξήσεων σε μισθούς. 

Η προφητεία 

Τη θεωρία του Φρίντμαν είχε ενστερνιστεί ο γνωστός Αμερικανός Οικονομολόγος Βen Bernanke. Το 2002 σε μια αποστροφή ενός αναλυτικότατου προφητικού λόγου του είχε δηλώσει ευθαρσώς ότι η μόνο λύση για ουσιαστική επανεκκίνηση έπειτα από το ξέσπασμα μιας βαθιάς, πολύπλοκης και παγκόσμιας κρίσης, είναι η εκτύπωση χαρτονομισμάτων και η ρίψη τρισεκατομμυρίων δολαρίων από εναέρια μέσα και δη, ελικόπτερα στις γειτονιές και στις πλατείες.

Βέβαια ο Bernake χλευάστηκε από συναδέλφους του, οι οποίοι του απέδωσαν το προσωνύμιο Helikopter Ben, εξαιτίας της ανορθόδοξης μορφής αυτής της μεθόδου, την οποία ωστόσο είχε χαρακτηρίσει«πολύ ενδιαφέρουσα» τον Απρίλιο του2016 ο τότε επικεφαλής της ΕυρωπαϊκήςΚεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι σε μία εποχή που αναζητούνται τρόποι τόνωσης της παγκόσμιας οικονομίας που άσθμαινε μετά τη Διεθνή Χρηματοοικονομική Κρίση.

Ο Ντράγκι όμως μπήκε στο «στόχαστρο» των Χριστιανοδημοκρατών της Μέρκελ για την επεκτατική νομισματική πολιτική που ακολουθούσε η Ευρωπαϊκή ΚεντρικήΤράπεζα, έκατσε στα αβγά του, για να τονδιαδεχτεί η γνωστή μας Κριστίν Λανγκάρνττον Νοέμβριο του 2019, παρότι οι Γερμανοί ήθελαν συμπατριώτη τους στον συγκεκριμένο προεδρικό θώκο.

 


Υπάρχει άλλη μία παρόμοια θεωρία. Η ζήτηση του χρήματος, σύμφωνα με τον Τζων Μέυναρντ Κέυνς (, συνδέεται με το δίλημμα κάθε οικονομικής μονάδας μεταξύ: του ρευστού χρήματος που δεν αποφέρει τόκο αλλά δεν εμπεριέχει και τον κίνδυνο ζημιάς άλλων μορφών επενδύσεων που αποδίδουν εισόδημα αλλά εμπεριέχουν ρίσκο… Γι’ αυτό και στην κεϋνσιανή θεωρία η ζήτηση χρήματος ταυτίζεται με την προτίμηση ρευστότητας.

Επίσης κατά τον Άγγλο βαρώνο, οικονομολόγο, μαθηματικό, καθηγητή πανεπιστημίου, συγγραφέα και ανώτατο κρατικό υπάλληλο, ο οποίος μαζί με τον Φρίντμαν είναι από τους πιο σημαντικούς οικονομολόγους του 20ούαιώνα, εκτός από το συναλλακτικό κίνητρο, οι οικονομικές μονάδες νιώθουν ασφαλείς να παρακρατούν επιπλέον ρευστά για την κάλυψη έκτακτων εξόδων(κίνητρο προφύλαξης) ή για να εκμεταλλευτούν επενδυτικές ευκαιρίες για να αυξήσουν τον πλούτο τους (κίνητρο κερδοσκοπίας).

Όπως και να έχει, οικονομικοί αναλυτές ισχυρίζονται, ότι η μέθοδος helicopter money, δηλαδή της δημιουργίας χρήματος για την κατευθείαν ενίσχυση του εισοδήματος των εργαζομένων και των επιχειρήσεων των αναγκαστικά αργούντων κλάδων, θα πρέπει να εφαρμοστεί άμεσα όχι μόνο για να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο της οικονομικής καταστροφής αλλά και για να καθησυχάσει την κοινωνία ώστε να μπορέσει να εφαρμόσει με μεγαλύτερη συνέπεια τα απαιτούμενα για την αντιμετώπιση της πανδημίας μέτρα. «Είναι η ύστατη λύση για μια οικονομία σε απόγνωση», είχε σημειώσε πριν τέσσερα χρόνια η Kathy Jones, στέλεχος στον τομέα σταθερού εισοδήματος της επενδυτικής εταιρείας. Charles Schwab.


Με πληροφορίες από naftemporiki.gr, capital.gr, enpel.gr, wikipedia, skai.gr, insider.gr, kathimerini.gr, bankingnwes.gr, iefimerida.gr

Σχόλια